De gevel is het eerste wat je ziet van een huis, tuinkantoor of bijgebouw. Hout geeft daar direct warmte en karakter aan. Maar welk hout kies je, leg je het verticaal of horizontaal, en hoeveel onderhoud vraagt het? In dit artikel lees je alles over gevelbekleding van hout, zodat je een keuze maakt waar je jarenlang blij mee bent.
In het kort: voor houten gevelbekleding kies je een houtsoort met een hoge duurzaamheidsklasse, zoals western red cedar, accoya, thermisch gemodificeerd hout, lariks of douglas. Verticale planken laten regen sneller weglopen en laten een gevel hoger lijken, horizontale planken ogen klassiek of juist strak modern. Een ventilatiespouw achter de bekleding en roestvaste bevestiging zijn essentieel voor een lange levensduur.
Welk hout is het beste voor gevelbekleding?
| Houtsoort | Duurzaamheidsklasse | Kenmerken |
|---|---|---|
| Accoya | 1 | Zeer duurzaam en maatvast, weinig onderhoud, hoger in prijs |
| Thermisch gemodificeerd hout | 1 tot 2 | Duurzaam door verhitting, donkere kleur, vergrijst mooi |
| Western red cedar | 2 | Licht, maatvast, warme kleur en fijne geur |
| Lariks | 3 | Stevig, levendige nerf, betaalbaar |
| Douglas | 3 | Betaalbaar en sterk, vergrijst naar zilvergrijs |
Hoe lager het getal, hoe langer het hout buiten meegaat. Voor een gevel waar je weinig aan wilt doen, zijn accoya, thermisch gemodificeerd hout en western red cedar populaire keuzes. Douglas en lariks zijn betaalbaarder en ook prima geschikt, zeker als je ze laat vergrijzen. Meer over deze houtsoorten lees je in ons artikel over een douglas overkapping.
Verticaal of horizontaal?
Verticale gevelbekleding is erg in trek. Regenwater loopt langs de planken snel naar beneden, waardoor het hout sneller droogt. Een verticale gevel laat een gebouw ook hoger en slanker lijken. Met open verticale latten, met een kleine ruimte ertussen, krijg je een moderne, ritmische gevel.
Horizontale gevelbekleding geeft een klassieke of juist strakke uitstraling, afhankelijk van het profiel. Potdekselplanken, die elkaar dakpansgewijs overlappen, zie je veel bij landelijke woningen en schuren. Strakke horizontale profielen met een vlakke afwerking passen goed bij moderne architectuur.
Je kunt ook combineren: verticaal op de hoofdvolumes en horizontaal op een aanbouw of berging geeft een speels geheel.
Welke profielen zijn er?
- Rabat of potdeksel. Planken die elkaar overlappen. Klassiek en waterafstotend.
- Zweeds rabat. Overlappende planken met een rechte lijn, iets strakker dan potdeksel.
- Channelsiding. Planken met een sponning, waardoor een strak, vlak geheel met een schaduwlijn ontstaat.
- Tand en groef. Planken die in elkaar grijpen. Vlak en gesloten.
- Open latten. Losse latten met een tussenruimte, vaak verticaal, voor een moderne uitstraling.
Hoe zorg je dat houten gevelbekleding lang meegaat?
- Een ventilatiespouw. Achter de bekleding zit een luchtspouw van minimaal 2 centimeter, gemaakt met verticale regels. Daardoor droogt het hout aan beide kanten. Hoe dat in de wand zit, lees je in ons artikel over de opbouw van een houtskeletbouw wand.
- Insectengaas. Aan de onder- en bovenkant van de spouw houdt gaas insecten en muizen buiten, terwijl lucht kan blijven stromen.
- Roestvaste bevestiging. Gebruik schroeven of nagels van rvs. Gewoon staal geeft bij houtsoorten als douglas, cedar en eiken zwarte vlekken door de looizuren in het hout.
- Ruim boven het maaiveld. Laat de onderkant van de bekleding niet tot op de grond doorlopen, zodat opspattend regenwater het hout niet bereikt.
Behandelen of laten vergrijzen?
Onbehandeld hout vergrijst onder invloed van zon en regen naar een zilvergrijze kleur. Dat is geen rot, maar een natuurlijk proces aan het oppervlak. Wil je de kleur behouden of een andere kleur, dan kun je het hout beitsen of verven. Een dekkende beits moet je wel om de paar jaar opnieuw aanbrengen, afhankelijk van de ligging. Een zuidgevel vraagt eerder onderhoud dan een noordgevel.
Hoe krijg je een zwarte houten gevel?
Een zwarte houten gevel is populair bij moderne woningen en bijgebouwen. Je kunt dat op twee manieren bereiken. Met een zwarte beits of verf, die je periodiek bijwerkt. Of met gebrand hout, een Japanse techniek waarbij het oppervlak verkoold wordt. Gebrand hout is van zichzelf beschermd en vraagt weinig onderhoud.
Mag je overal een houten gevel gebruiken?
Bij woningen, tuinkantoren en bijgebouwen is een houten gevel meestal goed mogelijk. Wel gelden er brandveiligheidseisen, zeker bij hogere gebouwen of als gebouwen dicht bij elkaar staan. In een beschermd stads- of dorpsgezicht kan de gemeente ook eisen stellen aan het materiaal en de kleur. Check bij twijfel de regels bij je gemeente.
Veelgestelde vragen over houten gevelbekleding
Voor weinig onderhoud kies je accoya, thermisch gemodificeerd hout of western red cedar. Douglas en lariks zijn betaalbaarder en ook goed geschikt, zeker als je ze laat vergrijzen.
Verticale gevelbekleding laat regen sneller weglopen, waardoor het hout sneller droogt, en laat een gebouw hoger lijken. Horizontale bekleding geeft een klassieke of juist strakke uitstraling. Beide zijn goed, mits de detaillering klopt.
Dat hangt af van de houtsoort en de detaillering. Met een duurzame houtsoort, een ventilatiespouw en roestvaste bevestiging gaat een houten gevel tientallen jaren mee.
Nee, dat hoeft niet. Onbehandeld hout vergrijst naar een zilvergrijze kleur. Wil je een kleur behouden, dan kun je het beitsen of verven, maar dat moet je om de paar jaar herhalen.
Zwarte vlekken ontstaan vaak door bevestigingsmiddelen van gewoon staal. De looizuren in hout als douglas, cedar en eiken reageren met het ijzer. Gebruik daarom altijd rvs schroeven of nagels.
Een gevel met karakter
Houten gevelbekleding geeft elk gebouw een warme, natuurlijke uitstraling. Kies een houtsoort die past bij je wensen voor onderhoud, bepaal de richting en het profiel, en zorg voor een goede spouw en roestvaste bevestiging. Benieuwd hoe een houten gevel staat bij een compleet huis? Lees ons artikel over een houten huis laten bouwen of bekijk voorbeelden van houten woningen.
Benieuwd wat er mogelijk is?
Bekijk onze projecten of plan een vrijblijvend gesprek.